Kürdistan ve Türkiye’de birçok noktada yapılan açıklamalarda tüm dillerin resmi ve eğitim dili olması istendi.
21 Şubat Dünya Anadili Günü 24. yılında. Dünya üzerinde yok olmaya yüz tutmuş 2500 dil olduğuna dikkat çekilen etkinliklerde Türkiye’de ise AKP-MHP faşist iktidarının tekçi politikaları nedeniyle Türkçe dışındaki dillerin yasaklandığı vurgulandı. Kürdistan ve Türkiye kentlerinde yapılan açıklamalarda tüm dillerin resmi ve eğitim dili olması istendi.
DEM Parti Urfa İl Örgütü, Haliliye ilçesi Uçaksavar Kavşağı’da bulunan il örgütü binası önünde açıklama yaptı. Urfa Emek ve Demokrasi Platformu birleşenlerinin yanı sıra DEM Parti adayları ve çok sayıda kişi açıklamaya katıldı. Kürtçenin Kurmancî ve Kirmançkî lehçeleri ile Türkçe ve Arapça “Dilimiz onurumuzdur, zaman Kürtçe zamanı” yazılı pankartlar taşındı. İHD yöneticilerinden Müslüm Saraçoğlu, basın metninin okudu. DEM Parti İl Eşbaşkanı Bekir Karakeçili, Kürtçeye dönük baskı ve yok sayma politikalarına tepki gösterdi. Açıklama, “Bê ziman jiyan nabe (Dil olmadan yaşam olmaz)” sloganıyla son buldu.
Batman’da anadili hakkı için kitlesel bir yürüyüş yapıldı. ARİ-DER öncülüğünde gerçekleşen yürüyüşe, çok sayıda demokratik kitle örgütü temsilcisi ve kişi katıldı. DEM Parti Batman İl Örgütü önünde bir araya gelenler, burada oluşturdukları kortej ile yürüyüşe geçti. “Kürtçe resmi ve eğitim dili olsun” talebinin yer aldığı pankart taşındı. Yürüyüşte sık sık “Jin, jiyan, azadî”, “Bijî berxwedana zîndanan” ve “Bê ziman jiyan nabe” sloganları atıldı. “Zimanê Kurdî” şarkısı ile Yılmaz Güney Parkına kadar yüründü.
ARİ-DER Eşbaşkanı Mazlum Tenha, Kürtçenin yaşamın her alanında yer alması için herkesi sorumluluk almaya çağırdı. Kürt diline dönük baskılara dikkat çeken Tenha, buna karşın mücadeleyi büyütme çağrısında bulundu. Etkinlik çekilen halayların ardından son buldu.
DBP Antep İl Örgütü, Şahinbey ilçesinde bulunan Yeşilsu Parkında açıklama yaptı. “21’ê Sibatê roja zimanê dayikê pîroz be” pankartının taşındığı açıklamada, konuşan il yöneticisi Abdullah Acar, anadilde eğitim talebinde bulundu.
DEM Parti Hakkari İl Örgütü, seçim bürosu önünde açıklama yaptı. Çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, “Bila zimanê Kurdi bibe zimanê fermi û yê perwerdehî yê” pankartı taşındı. Ayrıca, “Dilimiz varlığımızdır”, “Kürtçe kimliğimizdir”, “Kürtlere Statü” yazılı Kürtçe dövizler taşındı. DEM Parti Hakkari İl Eşbaşkanı Kadir Şahin, “Herkesin her yerde ve her zaman Kürtçe konuşması, okuması, yazması gerekir. Kürtçe yaz, Kürtçe yaşa. Her evi, sokağı, mahalleyi, mezrayı, köyü, kasabayı, ilçeyi, şehri ve çevreyi Kürtçe dil okulu ve üniversitesine dönüştürelim. Yaşasın Kürt dili” dedi.
Yüksekova ilçesinde de partinin seçim bürosu önünde açıklama yapıldı. Çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada İlçe Eşbaşkanı Ercan Sevmez, “Dilimizi kuşatan ve yok etmeye çalışanlar iyi bilinmelidir ki Kürt dili ve Kürt dili mücadelesi biz Kürtler için stratejik bir konudur. Kürt dili İngilizce, Almanca, Fransızca, Arapça, Farsça, Türkçe ve diğer tüm diller gibi temel haklara sahiptir. Bu gerçek hiçbir şekilde tartışılamaz” diye konuştu.
Mardin’de bir yürüyüş düzenlendi. DEM Parti binası önünde başlayan yürüyüşte “Bê ziman jiyan nabe” ve “Bijî berxwedana zindanan” sloganları atıldı. Yürüyüş, DBP binasına kadar devam etti. Çok sayıda kişinin katıldığı yürüyüşün ardından DEM Parti İl Eşbaşkanı Necla Acıbuca konuştu. Kürtçenin resmi dil olması taleplerinin olduğunu belirten Acıbuca, “Kürtçe resmi statüye kavuşturulmalı, eğitim dili olarak kabul edilmeli, Çocuk Hakları Evrensel Bildirgesi’ni kabul eden Türkiye şerh koyduğu maddelerden şerhini kaldırarak, sözleşmeye uymalı” dedi. 7’den 70’e herkese çağrıda bulunduklarını ifade eden Acıbuca, her Kürdün Kürtçeye sahip çıkması ve Kürtçenin resmi dil olarak kabul edilmesi için çalışması gerektiğini söyledi.
Sloganlarla sona eren açıklamanın ardından kitle Adalet Nöbeti’ni ziyaret etti.
Eğitim Sen, Ankara’da bulunan genel merkez binasında açıklama yaptı. Eğitim Sen Başkanı Kemal Irmak, çocuklar için anadilde eğitimin önemine değindi. Anadilinde eğitimin çocuğun ikinci dili öğrenmesini kolaylaştırdığına dikkati çeken Irmak, anadilde eğitimin aynı zamanda çocukların düşünme ve ifade becerilerinde olumlu gelişmeler kaydettiğini söyledi. Irmak, anadilin kullanımının engellenmesinin en çok çocukları etkilediğine işaret ederek, “Resmi dil dışındaki anadillerinin varlığına, yaşamasına ve öğrenilmesine karşı çıkmak, bir yönüyle eğitim biliminin en temel ilkesine karşı çıkmak, bilime meydan okumak anlamına gelmektedir. Türkiye dünyada çocuklarına bayram armağan eden tek ülke olmakla övünürken, milyonlarca çocuğun kendi anadili ile eğitim görmesine ‘ülke bölünür’ paranoyası ile yaklaşılması büyük bir çelişkidir” diye kaydetti. Irmak, anadil üzerindeki tüm engellerin kaldırılması çağrısında bulundu.
SES İstanbul Şubeleri, sendikanın Aksaray’da bulunan bürosunda açıklama yaptı. SES Şişli Şube Sekreteri Ferdane Çakır, dilin sağlık hizmetlerinin erişilebilirliğini ve kalitesini etkileyen unsurların başında geldiğini ifade etti. Çakır, “Hasta ve sağlıkçı ilişkisinin her iki taraf açısından da anlaşılabilir kılınması sağlık hizmetinin kalitesini ve sonuçlarını ciddi oranda etkiler. Anadilde sağlık hizmeti talebi; sağlık hakkı, tedavi hakkı, hasta hakkı ve yaşam hakkının ayrılmaz bir parçasıdır. Herkese eşit, etkin ve nitelikli sağlık hizmeti sunmanın yolu anadil hakkının bu alanda da kullanımına bağlıdır” ifadelerini kullandı.
“Ülkenin çok kimlikli, çok kültürlü ve çok dilli yapısına uygun olarak eğitim sistemi yeniden düzenlenmeli ve anadilinde eğitim olanakları anaokulundan üniversiteye kadar tüm yurttaşlar için ücretsiz ve eşit olarak sağlanmalıdır. Bu kapsamda sağlık alanında eğitim veren okullar da çok dilli bir yapıya kavuşturularak, yabancı dillerden önce Türkiye’de yaşayan yurttaşların kullandığı farklı dil ve lehçelerde dil eğitimi alması özendirilmeli.
Eğitim sisteminde bu temel değişiklikler yapılıncaya kadar; Türkçeden farklı dil ve lehçelerin kullanıldığı bölgelerdeki sağlık emekçilerine kullanılan dilin öğretilmesi için ücretsiz kurslar açılmalıdır.
Farklı dil bilen sağlık emekçilerinin bildikleri dilin kullanıldığı bölgelere gönüllü tayin olması için özlük haklarında iyileştirmeler yapılmalı ve özendirici tedbirler alınmalıdır.
112, UMKE, Arama Kurtarma ve Acil servislerde görev yapan personele görev yaptığı bölgede yaygın olarak kullanılan diller ile ilgili kurslar planlanmalı, hizmet içi eğitimler yapılmalıdır.
Yukarıda yazılı maddeler gerçekleşinceye kadar, geçici bir aşama olarak sertifikalı ve dili iyi bilen kişilerden sağlık kurumlarında yeterli sayıda tercüman bulundurulmalıdır.”
Kaynak: Etha
