12 Eylül Askeri Darbesi’nin 44’üncü yıldönümünde yapılan eylemlerde darbeci anlayışın tekçi rejimle sürdüğü vurgulandı
Kürdistan ve Türkiye’nin birçok yerinde 12 Eylül Darbesi’nin 44’üncü yıldönümü nedeniyle açıklamalar yapıldı. İnsan Hakları Derneği (İHD) ve 78’liler Girişimi öncülüğünde yapılan açıklamalarda, 12 Eylül uygulamalarının halen devam ettiğine işaret edildi.
İstanbul
78’liler Hareketi, 12 Eylül Darbesi’nin 44’üncü yılında Taksim Meydanı Kazancı Yokuşu’nda basın açıklaması gerçekleştirdi. “12 Eylül tekçi rejimle iç içe sürüyor” pankartının açıldığı açıklamaya, Halkların Demokratik Kongresi (HDK) Eş Sözcüsü Cengiz Çiçek, Cumartesi Anneleri’nden Hanife Yıldız, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) İstanbul il yöneticilerinin yanı sıra çok sayıda kurum temsilcisi ve yurttaş katıldı. Açıklamayı 78’liler Hareketi’nden Yunus Bircan okudu.
Türkiye siyasetinin 12 Eylül darbecileri ile hesaplaşma ve yüzleşme iradesi geliştirememesi sonucu, 12 Eylül’ün hâlâ canlı kaldığına vurgu yapan Bircan, sözlerine şöyle devam etti: “Türkiye’nin 12 Eylül darbesiyle hesaplaşamayışının sonucu, 15 Temmuz darbe girişimi olurken, bu durum ‘Allah’ın lütfu’ olarak tekçi rejimin inşasını kolaylaştırdı. Türk Tipi Tekçi Rejim, 12 Eylül rejiminin siyasal-askeri ve hukuk dışı yasal zemini üzerinde gelişti. Resmi siyasal muhalefet 44 yıldır ama özellikle son 15 yıldır, tekçi darbe siyasetinin kuralları içinde sözde ‘sorumlu’ muhalefet yapıyor.”
Türkiye’nin on yıllardır sürdürdüğü savaş politikası ve çatışma ortamına değinen Bircan, “Gelinen noktada savaş ve çatışma ortamı, toplumsal ayrıştırma, yoksullukla terbiye etme, kaygı ve korku iklimi eşliğinde iktidarı sürdürme ve siyaset yapma biçimi olarak sürdürülüyor. 12 Eylül rejimiyle birleşen ‘tekçi rejime’ karşın savaşın, ekonomik krizin nedenleri ve sonuçlarının yanı sıra toplumsal kayıplarıyla yüzleşme kendini dayatıyor. Netice olarak barış kendini dayatıyor” dedi.
Açıklama, “Gün gelecek devran dönecek, darbeciler halka hesap verecek” sloganıyla sona erdi.
Hakkari
İnsan Hakları Derneği (İHD) Colemêrg Şubesi, Gever (Yüksekova) ilçesinde bulunan şubelerinde açıklama yaptı. Açıklamaya çok sayıda parti ve kurum temsilcisi katıldı. İHD Colemêrg Şube Eşbaşkanı Sibel Çapraz, Kürt sorununun politik olarak gündeme geldiği dönemde 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi’nin gerçekleştiğini hatırlatarak, “12 Eylül darbesine karşı olmakla övünen AKP hükümeti, uzun iktidar dönemi boyunca sadece kısmi anayasa değişikliklerine imza attı ve darbelerle hesaplaşmayı göstermelik bir 12 Eylül yargılaması ile sınırlandırdı. Otoriterleşme yolundaki ısrarına rağmen, darbe karşıtı olduğunu söylemekten vazgeçmeyen hükümeti, 12 Eylül’e ve darbelere karşı olduğunu ispata çağırıyoruz” dedi.
Batman
Batman’da 78’liler Girişimi öncülüğünde 12 Eylül Darbesi’nin 44’üncü yıldönümünde Gülistan Caddesi’nde bulunan İnsan Hakları anıtı önünde açıklama yapıldı. Çok sayıda kişinin katıldığı açıklamada, “12 Eylül tekçi rejimle sürüyor” pankartı açıldı. DEM Parti İl Eşbaşkanı Mustafa Mesut Tekik, açıklamada şunları söyledi: “12 Eylül cuntasını gerçekleştiren faşist generaller, bunun zeminini önceden hazırlamak istediler. Toplumda önce istikrarsızlık oluşturdular. Özgürlük ve adalet iddiası olan insanları, devrimcileri ve aydınları katletmeye başladılar. Darbe zemini bu şekilde hazırlandı. Bugünkü KHK uygulamalarında olduğu gibi insanlar işlerinden oldu.”
78’liler Girişimi üyesi Osman Okan, Türkiye’nin 44 yıldır darbe yasaları ile yönetildiğini belirterek, “Gerektiğinde kendi koyduğu kuralları bile tanımayan, tekçi bir ruhla, kendinden ve çevresinden ötesini görmekten uzak, pragmatik bir düşünce ve davranış biçimiyle yönetiliyor” dedi.
Ankara
78’liler Hareketi Ankara üyeleri, 12 Eylül’e ilişkin İnsan Hakları Derneği Ankara Şubesi’nde açıklama yaptı. 78’liler Hareketi üyesi Bağdagül Avcı, Türkiye’nin 44 yıldır darbe yasaları ve yönetmelikleri ile yönetildiğini, darbe anayasasının iktidarın yükselişi için kullanıldığını belirtti. Topluma dönük baskılara karşı toplumsal bir direniş hattı oluşturulamadığı için bastırılmış bir toplum modelinin ortaya çıktığını ifade eden Avcı, şunları söyledi: “Kürtlerin eşit yurttaşlık mücadelesinde Cumhuriyet’in kuruluşundan günümüze iktidarların tutumları değişmedi. Özellikle Kürtlerin siyasi katılımı ve geçmişte yaşadıkları sürgünler, Türk dış politikasında çeşitli değişikliklere yol açmıştır.”
Avcı, 12 Eylül Askeri Darbesi’nden sonra gelen iktidar partilerinin darbe rejiminin kalıcı olmasına katkı sunduğunu belirterek, Türkiye’nin 12 Eylül ile hesaplaşamamasının, 15 Temmuz darbe girişiminden sonra tekçi rejimin inşasını kolaylaştırdığını söyledi. Avcı, “Türkiye’nin resmi siyasal muhalefetinin 12 Eylül rejimi ile uzlaşmasının bedeli Erdoğan ve tekçi rejim oldu. Darbe anayasası, iktidarın yükselişi için kullanıldı. 12 Eylül rejimiyle birleşen ‘tekçi rejime’ karşın, savaşın, ekonomik krizin nedenleri ve sonuçlarının yanı sıra toplumsal kayıplarıyla yüzleşme kendini dayatıyor. Netice olarak barış kendini dayatıyor. Darbecilerle toplumsal suç ortaklığını reddedelim” dedi.
Kaynak: MA
