İran’da 28 Aralık 2025’te ekonomik kriz ve riyalin döviz karşısında hızla değer kaybetmesi nedeniyle Tahran Kapalı Çarşısında başlayan protestolar, kısa sürede ülke geneline yayıldı. Sekizinci gününe giren eylemlerde, birçok kentte halk rejim karşıtı sloganlarla sokaklardaki protestolarını sürdürürken, can kayıpları ve gözaltılar da artıyor.
Hengaw İnsan Hakları Örgütünün 3 Ocakta yayımladığı rapora göre, protestoların ilk haftasında yaşamını yitiren 17 kişinin kimliği tespit edilerek kamuoyuna açıklandı. Raporda, son günlerde yapılan gözaltılarla birlikte kimliği doğrulanan tutuklu sayısının 132’ye ulaştığı bildirildi. Gözaltına alınanlar arasında çocukların da olduğu aktarıldı.
Örgüt, protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının açıklanan verilerden daha yüksek olabileceğine dikkat çekti. Kimlikleri henüz doğrulanmamış en az altı kişinin daha yaşamını yitirdiği, bu vakaların araştırılmaya devam edildiği belirtildi. İran medyasının, 17 yaşında iki kişinin öldürüldüğünü duyurduğu, ancak bu iki kişinin kimliklerinin Hengaw tarafından henüz teyit edilemediği ifade edildi.
Hengaw raporunda ölümlerin; İlam, Loristan, Fars, Hamedan, Kirmanşah, İsfahan ile Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletlerine bağlı Malekshahi, Azna, Marvdasht, Kuhdaşt, Lordegan, Harsin ve Fooladshahr gibi kent ve ilçelerde yaşandığı aktarıldı.
Rapora göre, 31 Aralıkta İsfahan’ın Fooladshahr kentinde Dariush Ansari Bakhtiarvand’ın, Loristan’ın Kuhdaşt kentinde ise Amirhesam Khodayarifard’ın protestolar sırasında gerçek mermiyle vurularak katledildiği belirtildi.
1 Ocakta Fars’ın Marvdasht kentinde Mansour Mokhtari ve Khodadad Shirvani’nin, Loristan’ın Azna ve Delfan (Nurabad) bölgelerinde ise aralarında 15 yaşındaki Mostafa Fallahi’nin de bulunduğu çok sayıda kişinin doğrudan ateş açılması sonucu katledildiği aktarıldı. Aynı gün Çaharmahal ve Bahtiyari eyaletinin Lordegan kentinde Ahmad Jalil ile Sajjad Valamanesh’in katledildiği bildirildi.
2 Ocakta Hamedan’da Amirhossein Bayati ile Kirmanşah’ın Harsin ilçesinde Ali Azizi Jafarabadi’nin protestolar sırasında vurularak hayatını kaybettiği açıklandı. 3 Ocakta ise İlam’ın Malekshahi ilçesinde Mehdi Emamipour, Farez Aghamohammadi, Reza Azimzadeh ve Mohammad Moghaddasi’nin asker ve polisin açtığı ateş sonucu katledildi.
Raporda, bazı ailelerin cenazeleri teslim almakta zorlandığı, asker ve polisin ölen bazı kişileri Basij üyesi olarak göstermeye çalıştığı ve ailelere baskı uygulandığı aktarıldı.
Kaynak: Etha
