15 Kasım 2026 Pazar
Son dakika
Gündem8 dk okuma

“İktidar bir varoluş kavgası veriyor, bu varoluş kavgasında bizim de benzer bir cevabı geliştirmemiz gerekiyor”

Halkların Demokratik Partisi (HDP) İstanbul Milletvekili ve Birleşik Devrimci Parti Fahri Danışmanı Musa Piroğlu ile yaşanan gelişmeleri konuştuk. Gazetemize verdiği röportajda Piroğlu yaşanan emperyalist kapitalist krizi, iktidarın süreci nasıl yürütmeyi hedeflediğini, sınıf mücadelesini değerlendirdi.

Öncelikle merhaba. Bildiğiniz üzere emperyalist, kapitalist saldırı ve krizlerin her anlamda derinleştiği bir dönemdeyiz. Dünya genelinde pandemi, ekonomik ve siyasal süreçle beraber bir hayli yoğun gelişmeler yaşanıyor. Yaşanan gelişmeleri ve güncel durumu nasıl yorumluyorsunuz ?


Günceli anlamak için tarihsel olanı, lokali anlamak için bütünsel olanı görmek zorundayız. Ve bütünsel olandan söz ettiğimiz bölgeye dair, her çeşit tartışma ya da anlama çabası ister istemez küresel olanı anlamakla ve küresel olan söz ettiğimiz emperyalizm meselesine değinmekle mümkündür. Emperyalizm kavramından söz edildiği yerde de birilerinin unutuldu, çöp sepetine atıldı dediği Lenin’i yeniden hatırlamak ve Marksist teoriyi yeniden görmek gerekir. Emperyalizm, tam da Marks’ın tarif ettiği şekliyle ‘ağır ekonomik kriz’in içerisinde ve Lenin’in tarif ettiği şekliyle de bir ‘yeniden paylaşım süreci’nin içerisinden ve onun yarattığı sıkıntılar, savaş mücadelesinin içerisinden geçmektedir. Emperyalist dünya bir kaosla yüz yüzedir. Bu kaosu yaratan temel olgu ise, emperyalizmin artık eski ilişkilerini eskisi gibi yürütemez hale gelmiş olmasıdır. Yeni güçler devreye girmiş, emperyalist dünyanın yeniden paylaşımı söz konusu haline getirilmiş, krizden çıkış politikaları halklara bir yıkım olarak geri dönmüş. Doğanın ve halkların yıkımı aslında bir bütün olarak kapitalist dünyanın eskisi gibi sürdürülemez olduğu gerçeğini de ortaya koymuştur.

“Ezilenlere ağır bir fatura ödetilmeye çalışılıyor”


Salgın aslında tam da bu yıkımın üstündeki son örtüleri ortadan kaldırmıştır. Salgından önce başlayan halk hareketleri, salgınla beraber bir çıplak gerçeği daha görmüştür. Neoliberal politikalar dünya çapında ezilen halkları, işçi sınıfını doğanın bütün yıkımlarıyla yüz yüze bırakmıştır. Bu ülkede de böyledir, bir deprem yaşadık İzmir’de. Deprem olgusu şunu gösterdi ki; yıkım ve salgın işçi sınıfı ve yoksullara fıtrat, zenginlere ve yoksullara fırsattır. Biz zenginlerin fırsat olarak gördüğü yıkımı terse çevirmek durumuyla yüz yüzeyiz. Kabul etmek gerekiyor ki, biz bu gidişatı durduramazsak sadece depremle değil ülke bir bütün olarak ezilenlerin, yoksulların üstüne tüm ağırlığıyla çökecek. Ağır bir fatura ödettirilmeye çalışıyor.
Burada şunu da görmek gerekiyor; emperyalist dünya buradan çıkış için uğraşıyor aynı şekilde baktığımızda son dönemde Erdoğan’ın konuşmaları, Adalet Bakanı çıkışlarıyla beraber “acı reçete” kavramları yeniden gündeme getiriliyor. Acı reçeteyi sunarken ağır ekonomik krizin, doların, Euro’nun 10 liraya dayanması sonrasında ağır ekonomik krizden çıkış için devletin ve halkın fatura ödemesinden söz ediyorlar. Tabi buraya şöyle değinmek gerekiyor: Yıllardır bu faturayı bu halk zaten ödüyor. Krizin en ağırıyla bunları yaşadı, salgının bütün boyutlarını yoksullar yaşadı. İşsizlik, yoksulluk ve sefalet içinde boğuşan bir halk kitlesinden söz ediyoruz ve şimdi “acı reçete” diye bize yutturulmaya çalışılan bunun daha ağırlaşmasından başka bir şey değil. Bu yüzden biz iktidarın bu dayatmalarına karşı bütün bu faturayı patronlara ve sermayeye ve doğal olarak sorumlusu iktidara dayatacak ve ödetecek bir duruşa geçmek zorundayız. Buna karşı işçi sınıfının, yoksulların ve ezilen halkların ortak birleşik bir mücadelesiyle karşı çıkabiliriz. Bu ülke kadar dünya için de böyledir. Şili’den Kolombiya’ya oradan Lübnan’a ve bu ülkeye kadar ortaya çıkmış bir gerçek vardır ki; emperyalizm bütün dünya halklarına benzer bir dayatmayı gündeme getiriyor yani ya direneceğiz sınıf mücadelesini, özgürlük mücadelesini topyekûn yükselteceğiz ya da küresel yıkımın altında yaşamın sonunun oluşmasını, halkların bunun bütün maliyetini ve faturasını ödemesini sessizce seyredeceğiz. Bizden diz çökmemizi istiyorlar, bizse ayağa kalkıp bize diz çökmeyi dayatanları ortadan kaldırmak durumuyla yüz yüzeyiz. Emperyalizme, kapitalizme karşı devrim, sosyalizm, özgürlük mücadelesinin güçleneceği bir döneme giriyoruz. Bunun gereğini karşılamak zorundayız. Yani sadece Türkiye’de değil, dünyada çapında da birleşik bir sınıf mücadelesini, ezilen halklarla, işçi sınıfının ortak mücadelesini öreceğimiz bir dönemi hayata geçirmek zorundayız. Başlangıç noktası ülkemiz olabilir, bunun bütün koşulları var yeter ki biz gereğini yapalım.

Türkiye’de AKP- MHP iktidarı toplumsal muhalefete, devrimcilere, kadın ve LGBT+ mücadelesine karşı ciddi saldırılar düzenliyor. Kayyum süreçleri, vekillere yönelik fezlekeler, sayısı giderek artan operasyonlar ve tutuklamalar yaşanıyor. Bu duruma dair düşüncüleriniz nelerdir?


İktidar ağır bir ekonomik ve siyasi krizin içerisinden geçiyor. Meşruiyet alanlarını, rıza üretme kapasitesini yitiriyor ve toplumsal desteğini kaybetmek üzere. Azınlığa düşen bütün iktidarların yaptığı işi yapıyor. Kendisini ayakta tutacak, kalıcı hale gelmesini sağlayacak bir zemin hazırlığı yapıyor. Bu saldırılar gündem değiştirmek ya da gündemsel saldırılardan öte iktidarın kendini kalıcı kılacak ve azınlığa dayanarak baskıcı iktidarını sürekli kılacak bir çabasından başka bir şey değil bu yüzden bu saldırılar artarak devam edecektir. Direnme umudunu yok etmek adına toplumun bütün kanallarına yönelik bir saldırıdır. HDP ve devrimcilerle başladı, işçi sınıfına TMMOB’dan, TTB’ye ve sendikalara kadar uzanan bütün meşru kanallara yönelerek genişleyecektir. Bu saldırı bu kadar topyekûn ise topyekûn değiştirmek gerekir. İktidar bir varoluş kavgası veriyor, bu varoluş kavgasında bizim de benzer bir cevabı geliştirmemiz gerekiyor.

İktidarın halklara, işçi sınıfı ve kadınlara yönelik saldırılarını özetlediniz. Daha önceki konuşmalarınızda belirttiğiniz gibi iktidar varlığını korumak için bir süreç inşa ediyor. Bu süreçte mevcut saldırılarını keskinleştireceği muhtemel. Aynı zamanda erken seçim gibi gündemler söz konusu. Bu gelişmelere dair yorumlarınız neler?


Öncelikle, kabul edilmesi gereken temel olgulardan ilki iktidarın kendisinin insanlıkla gitme lüksüne sahip olmadığıdır. Bir seçim bu iktidarın bu koşullarda kaybedeceği bir seçimdir. Bu noktada erken seçim talebi, iktidardan öte baskı altındaki halk kitlelerine ait olmalıdır ve halk kitleleri bu seçimi ancak sokakta gündeme getirirlerse anlamlı olabilir. Bir seçimin hükümeti değiştirmesinin tek koşulu da sandığın arkasında buna sahip çıkan yani kendi iradesine ve geleceğine sahip çıkan halk hareketinin örülmesiyle mümkündür. Biz bunu becerebilirsek, bu iktidarın ayakta kalma şansı neredeyse yok gibi. Ağır ekonomik kriz, toplumsal meşruiyetini yitirmiş olması ve uluslararası dengelerin değişmiş olması iktidarın bütün dayanak noktalarını yok ediyor. Bu yüzden de kitleler bir seçim talebiyle sokağa çıkıyorsa anlamlıdır yoksa iktidarın kendiliğinden bir seçime gideceğini beklemek demek aslında iktidarın kazanacağı bir seçime girmesini beklemek demektir. Bu kendi boynumuzu tasa uzatmaktan farklı değildir.

Mevcut ekonomik krizin etkisiyle işçi sınıfına dönük sömürünün yoğunlaştığı, saldırıların arttığı bir süreçteyiz. Geçtiğimiz günlerde işçilerin yoksulluk ve işsizlik nedeniyle intihar ettikleri, bedenlerini ateşe verdiklerini gördük. İktidar temsilcileri Türkiye’nin refah seviyesinin arttığını ifade ederken Türkiye’de açlık ve yoksulluk can alma noktasına geldi. Bununla beraber pek çok yerde işçiler direniyor, grev yapıyorlar. Emek cephesinde yaşananları nasıl değerlendiriyorsunuz? Sendikal mücadeleyi, mücadelenin açmazlarını ve birleşik emek hareketinin nasıl oluşacağını düşünüyorsunuz?


Soma’dan başlayıp Ermenek’e işçiler direniyor. Bunu defalarca da dile getirdiler. ‘Korkmuyoruz’ diye alay komutanına bağırdılar ve şu temel soruyu sordular, sormaya da devam ediyorlar: Uyar Madencilik’in arkasında kimler var?
Geçtiğimiz günlerde yeni bir açıklama daha yaptılar alay komutanına/devlete. Esas olarak Uyar Madencilik’in yakasına yapışılması gerektiğini söylediler. Oysa ortadaki çıplak gerçeklik şu ki, iktidar güçsüz olduğu için değil iktidar patronlara güçlerinin yetmediği için de değil, doğrudan patronları temsil ettiği için işçiye duvar, patronun önüne kalkan olarak görev yapmaya devam ediyor. Sendikal hareket, bir bütün işçi hareketi artık emek mücadelesinin, emeğin hakları mücadelesinin bir bütün olarak iktidar mücadelesi olduğu gerçeğini fark etmek zorundalar. Çünkü iktidarın verili olağanüstü ve baskıcı karakteri değişmeden emek mücadelesi her seferinde karşısında jandarmayı, polis barikatını, tomayı bulmaya devam edecek ve iktidar, sürekli olarak var olduğu şekliyle patronların önünde kalkan olmayı da, işçilere karşı bu baskıyı kurmaya da devam edecektir. Bu yüzden bunu aşabilecek topyekûn bir mücadele hem emek mücadelesinin gelişmesi ama emek mücadelesinin aynı zamanda siyasal olarak kendi dostları ve kendi müttefikleri ile birleşik bir mücadeleyi büyütmesiyle mümkündür. İktidara karşı topyekûn bir mücadele dönemine girdik. Doğrudur, her yerde bir direniş var. Bu direnişlerin ortak özellikleri ise hem toprağını savunan köylünün direnişi hem hak arama direnişleridir. İşçilerin, kadınların, öğrencilerin, KHK’li öğretmen ve memurların direnişleri yani nerede özgürlük, adalet ve emek direnişi varsa karşısında devletin çıplak zorunu buluyor. O zaman biz devletin bu karakterini değiştirmek için bu mücadeleleri ortak bir kanalda birleştirmek zorundayız. İktidara karşı topyekûn bir mücadele dönemine girmiş bulunuyoruz.

Tüm bu anlattıklarınızdan yola çıkarak önümüzdeki sürece dair öngörüleriniz neler? Sosyalist bir milletvekili olarak önümüzdeki süreçte mücadelenin nasıl örgütlenmesi gerektiğini düşünüyorsunuz? Birçok yerde bahsettiğiniz birleşik mücadele ve yol yöntemlerinden kısaca bahsedebilir misiniz? Bu mücadelenin ihtiyaçları nelerdir, nasıl bir tutum almak gerekir? Emekçi halklara, ezilenlere, işçi sınıfına nasıl bir çağrıda bulunursunuz?


Ülkede olup biten her şey küresel ölçekte emperyalizmin kriziyle paralel ele alınmak zorunda ve emperyalist dünya aslında geldiği noktada, dünya halklarına, işçi sınıfına, sosyalizm ve yok oluş dışında bir seçenek bırakmamış durumdadır. Önümüzdeki süreç, dünya çapında ezilen halkların özgürlük mücadelesinin ve işçi sınıfının yeniden sınıf mücadelesinin güçleneceği ve Marksist teorinin yeniden ezilenlerin önünde umut olarak doğrulacağı bir sürece tekabül edecek. Bu küresel ölçekte, neoliberalizmin yıkımına denk gelen bir süreçtir. Bu yıkıma karşı topyekûn bir cevap ancak ve ancak işçi sınıfının ve ezilen halkların ortak mücadelesiyle verilecektir. Bunun bir benzeri bu ülke içinde söz konusudur. Sınıf mücadelesinin güçleneceği ve bu güçlenen sınıf mücadelesinin aslında Kürt halkının özgürlük mücadelesiyle birleşeceği bir döneme tekabül ediyor.
Bu iktidar kendi varoluşunu iki büyük saldırı üzerinden kurguladı: Biri, Kürt halkına karşı topyekûn bir düşmanlık ve savaş siyaseti, diğeri ise işçi sınıfı ve yoksullara karşı patronların yanında yok etme ve saldırı siyasetidir. Geldiği günden bugüne işçi sınıfına karşı en amansız saldırıların yürütüldüğü iktidar yapısı budur. Esnek çalışmaların bütün kuralları oturtulmuş, kuralsız çalışma kural haline getirilmiş. İşçi sınıfının bütün kazanımları yok edilmiştir. Geçtiğimiz günlerde meclise gelen yasa tasarısına karşı ortaya koyan direniş bir kere daha gösterdi ki işçi sınıfı ancak sokakta direnerek kendi haklarını koruyabilir ama artık korumanın ötesine geçmek zorundayız. Kaybedilmiş haklarımızı da geri almak için bir mücadelenin içine gömülmek ve o mücadeleyi yükseltmek durumundayız. Ve burada da çıplak bir gerçeklik ortaya çıkıyor. Bu iktidara karşı bir mücadele yürütülecekse emek mücadelesi, demokrasi mücadelesiyle paralel gitmelidir. Demokrasi mücadelesi dediğimizde ise, Kürt sorunundaki savaş siyasetine karşı ortak birleşik bir mücadele söz konusu olmalıdır.
Sosyalistlerin esas görev ise, işte bu iki mücadelenin ortak kanalda akabileceği hatları örmek bunlarla birlikte işçi sınıfı, ezilen halklarla beraber iktidara karşı bu mücadelenin sözcülüğünü üstlenmek olmalıdır.

Teşekkür ederiz.

Paylaş X Facebook WhatsApp Telegram

İlgili haberler

Umut Gazetesi