Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülen 2027 Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi kapsamında devam eden Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 2027 yılı bütçe görüşmeleri milletvekillerinin konuşmaları ile sürüyor. Bütçeye dair konuşan milletvekilleri, kadın cinayetlerinin görmezden gelindiğine dikkat çekti.
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Patisi (DEM Parti) Kadın Meclisi Sözcüsü Halide Türkoğlu, toplam bütçenin bütününde kadınların görmezden gelindiğini ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bütçesinden de bir beklenti olmadığını söyledi. Ülkenin dört bir yanında kadınların hakları, emekleri ve yaşamları için yükselttikleri itiraza kulak tıkandığını belirten Halide Türkoğlu, “Bizler bugün burada o kadınların sesiyiz, sözüyüz, isyanıyız” dedi.
Kadının Güçlendirilmesi Programının neredeyse yüzde 85’inin bakanlık, yüzde 14’ünün Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygulandığını hatırlatan Halide Türkoğlu, “Kadınların güçlendirilmesi yalnızca sizin Bakanlığınızın sorumluluğunda olan bir mesele midir? Kadınların eşit ve özgür bir yaşam kurabilmesi bütün bakanlıkların sorumluluğunda değil midir? Toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ortadan kaldırmak bir yana, bu kavramın kullanılmasını dahi yasaklayan bir siyasi anlayış, kadınları nasıl güçlendirebilir?” diye sordu.
Performans göstergelerinin aileyi koruma ve güçlendirme üzerine kurulduğunu, kadının güçlendirilmesinin neredeyse üç katı bütçenin aileye ayrıldığını ifade eden Halide Türkoğlu, “Saygı kültürünün yaygınlaştırılması amacıyla gerçekleştirilen farkındalık seminerleriyle ulaşılan kişi sayısı başlığının amacı nedir? Kadınların yaşam hakkının korunmadığı, şiddetin önlenmediği, kadınların her gün şiddete ve katliamlara maruz bırakıldığı bir ülkede hangi saygı kültüründen söz ediyorsunuz? Son 10 ayda 245 kadın katliamının gerçekleştirilmesi, 240 kadının ölümünün şüpheli olarak kayıtlara geçmesi de bunun göstergesidir. Diyarbakır’da ‘beni sığınağa götürün yaşamım tehlike altında’ dediği halde sığınağa götürülmediği için katledilen Sultan Kara’nın vebali sizsiniz” diye konuştu.
Kadın sığınama evi sayısının 151’den 152’ye çıkarılmasının yetersiz kaldığını, sığınaklarda anadilinde hizmet için ayrı bütçe olmadığını ve işe yerleştirme verilerinin net olmadığını belirten Halide Türkoğlu, göçmen kadınlara yönelik bütünlüklü politika bulunmadığını söyledi. Halide Türkoğlu, “Göçmen kadın emeği ağırlıklı olarak tarım sektöründe ve ev içi bakım hizmetlerinde yoğunlaşıyor. Üstelik bu emek büyük ölçüde kayıt dışı, güvencesiz ve denetimsiz koşullarda yürütülüyor. Şiddete maruz kalan göçmen kadınlar için güvence oluşturmak yerine, sınır dışı edilme tehdidini bir baskı aracına dönüştüren bir sistem işletiliyor” dedi.
LGBTİ+’ların eşit haklara erişimini hedefleyen bütçe kalemi olmadığını, buna karşın “Ailem Güvende” operasyonlarıyla bu kesimin hedeflendiğini ifade eden Halide Türkoğlu, “İnsan hakları, iktidarların ideolojik tercihlerine göre dağıtılabilecek bir ayrıcalık değildir. İnsanları cinsel kimliği nedeniyle dışlayan bir anlayışla ne toplumsal güvenlik ne de eşitlik sağlanabilir” diye konuştu.
Bakım hizmetlerinin “aile değerleri” adı altında kadınların omuzlarına yüklendiğini, kamusal bakım merkezlerinin yetersiz kaldığını ve evde bakım yardımının açlık sınırının çok altında olduğunu belirten Halide Türkoğlu, “Aktif ve gündüzlü yaşam merkezlerinden yararlanan yaşlı sayısı 800. Evde bakım yardımı alan kişi sayısı 520 bin. Engelli bireyler için de evde bakım yardımından yararlanan sayı 515 bin 500 iken gündüzlü merkezlerden yararlanan yalnızca 2 bin 800. Bu tablo bakım sorumluluğunu evin içine, dolayısıyla kadınların omuzlarına bırakmaya devam ettiğinizi gösteriyor. Evde bakım yardımı hane başına aylık 15 bin 755 TL, yaklaşık 317 dolar. Almanya’da bin 500, İtalya’da bin dolar düzeyinde. Kadınlar yalnızca ödedikleri vergilerle değil, karşılığını alamadıkları, ücretlendirilmemiş bakım emekleriyle de bu bütçeye katkı sunuyor. Ancak bütçeden bu emeğin karşılığını alamıyorlar. Sizin hiçbir geliri olmayan ve eşi vefat etmiş kadınlara sunduğunuz destek 2 bin TL” dedi.
Sunulan programın kadınları güçlendirmek yerine ötekileştirdiğini söyleyen Halide Türkoğlu, “Barış ve Demokratik Toplum Çağrısı ile başlayan bir süreçte, bugün kadınlar için sunulan bütçe barışın bütçesi değildir. Bütçenin en büyük payı savunma ve savaş politikalarına ayrılıyorsa o bütçenin barışla, eşitlikle ve toplumsal adaletle bir ilgisi olamaz. Kadınları güçlendirmeyen, bakım emeğini kamusal sorumluluk olarak görmeyen, toplumsal cinsiyet eşitliğini esas almayan ve barışın toplumsallaşmasına kaynak ayırmayan bu bütçeyi kadınlar adına kabul etmiyor, reddediyoruz” diye konuştu.
Alternatif olarak kadın örgütleri, feministler ve emekçi kadınlarla birlikte hazırlanacak bir program, savaş kaynaklarının kadın istihdamına ve kamusal bakıma aktarılması, her mahallede ücretsiz kreşler, sığınakların anadilinde ve göçmenler ile LGBTİ+’ların erişimine açık olması, İstanbul Sözleşmesi’ne dönüş ve bakım emeğinin kamusallaştırılması gibi talepleri sıralayan Halide Türkoğlu, “Barış yalnızca çatışmasızlık hali değildir; kadınların yoksulluktan, şiddetten, güvencesizlikten ve eşitsizlikten özgürleştiği bir yaşamın inşasıdır” dedi.
Kaynak: Mezopotamya Ajansı
