‘Önce gelip önce evlerimizi başımıza yıktılar, şimdi de hakkımız olanı elimizden almak istiyorlar. Ölene kadar sokakta mı kalalım, cenazelerimizi sokaktan mı kaldırmak istiyorlar?’
Diyarbakır’ın Sur ilçesinde inşa edilen yeni yapılar metrekaresi 2 bin TL’den satışa çıkarılırken, Lalebey Mahallesi’ndeki evleri yıkılan Ak ailesi, yaşamlarını yıkılan evlerinin hemen yanı başında kiraladıkları bir dükkanda sürdürüyor.
Diyarbakır’ın tarihi merkez Sur ilçesinde 2 Aralık 2015’te ilan edilen sokağa çıkma yasağı ile başlayıp 103 gün süren çatışmalar ve akabinde yürütülen yıkım çalışmaları, binlerce aileyi mağdur etti. Sur’un çatışmalara sahne olan 6 mahallesinde yaşayan 22 bin 323 yurttaş, evlerini, sokaklarını terk edip, başka bir mahalleye ya da kente taşınmak zorunda bırakıldı.
Binlerce yapı yerle bir oldu
Mezopotamya Ajansı’ndan Ömer Çelik’in haberine göre birçok medeniyete ev sahipliği yapan kentin tarihi ilçesinde bulunan 334’ü tescilli olmak üzere 3 bin 569 yapı yıkım nedeniyle haritadan silindi. Bu yıkımların çoğunluğu ise çatışmaların son bulduğu açıklanan 9 Mart 2016 tarihinden sonra yaşandı. Yerle bir edilen yapıların söz konusu 6 mahallenin yüzde 72’sine tekabül etmesi, yıkımın büyüklüğünü de gözler önüne seriyor.
Yıkılan evlerin yerine otel, iş yerleri inşa edildi
Evleri yıkılan aileler için TOKİ tarafından Üçkuyular ve Çölgüzeli bölgelerinde 5 bin 746 konut inşa edileceği sözleri verildi. Fakat sadece 837 aileye borçlandırılarak ev tahsis edildi. Sur’da yıkılan evlerin yerine ise 506 konut, 9 butik otel ve 150 iş yeri inşa edilip, metrekaresi 2 bin TL’den ihale edildi.
“Acele kamulaştırma” kararıyla evleri zorla ellerinden alınıp yıkılan binlerce aile yargıya başvurdu. Fakat geçen 6 yılda lehlerinde karar alamayan aileler, başvurdukları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) kararını bekliyor.
