19 Kasım 2026 Perşembe
Son dakika
Umut Yazıları8 dk okuma

Zafere Giden Yol: Faşizme ve Emperyalizme Karşı Mücadele – Şafak Kılagöz

Her geçen gün dünya ekseninde büyük gelişmeler yaşanıyor. Bu yaşanan gelişmeler geleceğin nasıl şekilleneceği üzerine büyük hesapların yapıldığı nesnel durumlara yönelik müdahalelerin nasıl gerçekleştirileceği üzerine kuruludur. Yaşanılan bu gelişmelerin getirmiş olduğu derin yoksulluk, sefalet, gözyaşı ve ölüm dünya halklarının sırtında derin yaralar açmaktadır. Bugün yapılan tüm siyasal-askeri müdahaleler gelecekte nasıl bir dünya olacağıyla doğrudan bağlantılıdır.

Marx’ın 11. tezinde tarif ettiği üzere, dünyayı değiştirmek için yorumlama gerçeği her politik durumda devrimci sonuçları ve ana uygun pratik eylemi nasıl elde edeceğimiz üzerine kuruludur. Bugün yaşanılan dünya siyasi durumu ve gidişatı yorumlamak tarihin oluşumunda nasıl rol almalıyız stratejisine uygun örgütlenme modeli ile doğrudan bağlantılı olacaktır. Bugün bunu yaratmanın başlıca görevi emperyalist-kapitalist sömürü sisteminin yaratmış olduğu krizi derinleştirmek, bölge planlarını ve yönelimlerini iyi okumak, sadece bunları teşhir etmekle olmayacağı gibi bu sömürü sisteminin nasıl yıkıma uğratılacağına dair tarihsel pratik adımları güçlü parti örgütüyle ve kadrosuyla örgütlemek önemlidir. Ezilen halkların kurtuluş mücadelesinin sadece bir beklenti haliyle olmadığı gibi sadece bir talep haliyle de olmadığını bilmeli, onun örgütlü ayağını en güçlü şekilde pratik gerçeklikle buluşturmakla olacaktır.

Sürekli değişen değiştikçe daha fazla çürüyen çürüdükçe irinleşen politik gelişmelere bakalım…

Kapitalist yönetim biçiminin bir sonucu olarak açığa çıkan ekonomik krizleri atlatamayan emperyalist-kapitalist sistem küresel çapta daha büyük yeni krizlerle karşı karşıyadır. 90’lar sonrası “tarihin sonunu” ilan edenler, tek elleri doyurabilmek adına girdiği her yeri bataklığa çevirmiş ve sistem attığı her adımda ise orayı da çamura bulamıştır. Bir avuç tekelin/burjuvanın zenginleşmeye devam etmesi dışında; açlık, savaş, yıkım, kıyım tüm dünya halklarının teslim almıştır. Bugün bu kapitalist sistem tüm yaşananlar ve yaşanılması muhtemel durumlar karşısında kendisini yapılandırmaya, çözülen hegemonik ilişkileri yeniden ve yeniden üreterek yeni dengeler yaratmaya çalışarak savaş politikasına devam etmektedir.

ABD Başkanı Donald Trump ikinci dönemine “savaşları bitireceğini”, Ukrayna-Rusya savaşını çözeceğini, dünyadaki çeşitli sorunlara dair çözümler getireceğini söylemişti. Gelişmeler onun söylemlerinin tam karşıtı olarak kendisini gösterdi. İktidara geldikten kısa bir süre sonra Bolivarcı devlet yönetimi ile anlaşıp bir gece operasyonuyla Venezuela devlet başkanı Maduro ve eşini esir almış, tutsak etmiştir. Küba’ya yönelik ambargosunu genişletmiş halkları açlığa, yoksulluğa mahkum etmiş ve askeri operasyon tehditleriyle teslim almaya çalışıyor. Grönland meselesini ise gündemde tutmayı unutmuyor.

ABD’nin bugün kriz içinde olduğu açıkça görülüyor fakat hala hegemonik bir güç olduğu da unutulmamalıdır. Hala askeri operasyonel gücü ortadadır fakat ekonomik olarak (üretici güçler) bakımından Çin’in gerisinde kaldığı da gözden kaçırmamalıdır. Çin’in son, özellikle on yıllık süreçte üretici güçler bakımından gelişmiş ve dünya pazarındaki etkisi, süper güç olması, ABD’nin kendisine büyük bir tehlike olarak görülüyor. Çin’in bu etkisini kırmak, onu çevrelemek, dünya pazarındaki etkisini zayıflatmak için Avrupa ve Orta Doğu’daki savaşların bir an önce bitirilmesi gerekliliği planları ne kadar tuttuğu, tartışılır durumdadır.

Burada Rusya etkisi önemlidir. ‘Nato’nun özel planı olan ‘Ukrayna’ savaşı politikası tutmuş oldu. Sonuç bakımından Rusya’nın yaklaşık dört yıldır ‘Ukrayna’ savaşıyla hem askeri, hem ekonomik hem de hegemonik kaybı gözden kaçırılmamalıdır. Bu savaşın en önemli etkisi Suriye’deki etkisinin kırılması, bir diğeri ise doğu blokunda bulunan ülkelerin “Nato” üyeliğine alınmasıdır. Bu durum da ‘Rusya’nın kısmen çevrelenmesinde etkili oldu ve halen baş düşman olarak sürekli dillendiriliyor. Bunun bir diğer durumu da ‘Nato’nun kuruluş ve devam açısıdır. Nato’nun kuruluş amacı “sosyalist ve ulusal kurtuluş” mücadelelerine karşı emperyal güçlülük yaratmaktı; bunun adına ‘Nato 1.00’ dediler. Sovyetlerin yıkımından sonra vasıfsız kalan Nato, kendisini tasfiye etmek yerine devam ettirme kararı aldılar ve buna ‘Nato 2.00’ denildi. En son Ankara’da yapılan ‘Nato 3.00’ toplantısında Rusya’nın yanına Çin’in de eklenip devam kararı alınmıştır. Bu çevreleme politikasının önündeki en büyük engel “İran” oldu.

ABD’nin Asya’ya doğru yönünü çevirmesi için Ortadoğu’yu tasfiye etmesi gerekliydi. Bunu büyük oranda ‘Kudüs Direniş Gücü’ denilen Hamas, Lübnan Hizbullah ve Esad rejimlerini tasfiye ederek yapmış oldu. En son ise ‘Husiler’ hedef tahtasına konuldu. Bu tasfiyeden sonra asıl hedef ‘İran’ oldu. Hamaney ve üst düzey kadroları katledildi, sürekli bombalar yağdı üzerlerine.

Fakat ‘İran’ beklenmeyecek şekilde karşılık verdi. ABD’nin körfezdeki üslerini vurdu, savaş gemilerini tahrip etti ve Hürmüz Boğazı’nı kapatarak ekonomik bir darbe indirdi. İran’daki rejimi kesinlikle kabul etmiyoruz fakat antiemp. bir duruş sergilemesi önemlidir. Bu durumlar olurken körfez ülkelerinin ABD’yi sıkıştırması, “destek vermiyorsun” tartışmaları sürdü.

Ortadoğu’da ve dünyada yaşanan gelişmeler ülkemizde de etkisini fazlaca gösteriyor..

İlk İran savaşının (12 gün savaşı) başladığı dönemlerde muktedir ‘çözüm masası’ fikrini sürekli dillendiriyordu.. Fakat bu söylemler bir dönem sonra ortaya çıktı zaten. En son Ankara’da yapılan ‘Nato 3.00’ toplantısında muktedirin pozisyonuyla beraber önümüzdeki belki de otuz yılın planı/projesi o masada onaylandı. Muktedir kendi tarafını seçmiş oldu. Bu seçim ‘Mekke ittifakıyla’ onların deyimiyle hayata geçti. Biz bunu “Nato 300 small” olarak tanımlayabiliriz. Bu anlaşmaya imza atanlar “Pakistan, Suud, Tr” oldu fakat son gelişmelere bakıldığında “Suriye rejimi” de buna dahil olma adımlarını atmış oldu. Bu hamle elbette ABD’nin etkisi dışında değil, tam tersine önemli bir adımdır. Bu ittifak açık açık İran’a karşı atılan bir politik-ideolojik bir yoldur. Tabi onlar öyle tanımlamıyor. Burada bir iki tespit yapmak lazım.

1) Anlaşma metninde geçen “bir ülkeye saldırı olursa diğerine yapılmıştır”ın altına imza atarak önümüzdeki dönemdeki yaşanacak savaşta Tr’nin buna dahil olacağının işaretidir.

2) Bir ‘mezhep’ çatışmasının adımıdır ki en son Suriye’nin de dahil olma ihtimalini göz önüne alırsak bu Sünni–Şii çatışmasının adımıdır.

3) ABD’nin ekonomik sorunu göz önüne alınırsa bu politik hamle şunu gösterir: Suud’un parası var, tam desteği onlar sağlar; Pakistan’ın nükleer gücü var; Tr’nin askeri gücü var; üzerine Suriye hamlesi olursa oradaki çetecilerde Yemen çöllerine – İran’la kara operasyonunda ön planda olur..

Bu ittifak Nato’dan bağımsız değil, o yüzden ‘Nato 300 small’ diyoruz. Bu gelişmelerle birlikte muktedirin Suriye’deki hareket alanında kendisine yer açılması, emperyalizmin kurduğu ilişkilerde bölgedeki yayılmacılık politikasında güç olma potansiyeli stratejisini (Yeni Osmanlıcılık) üzerinden oluşturma durumu içinde.

Bölgede güç olma, atılan adımlar nasıl pozisyon alınacağını gösteriyor. Bu pozisyon işçinin, emekçinin, kadınların, gençlerin yanında olan bir pozisyon değil, tam aksine emperyalistlerin yanında olma, savaşa %22,3 bütçe ayırmasıyla sermayeyi güçlendirme, savaş hazırlığı olduğunu gösteriyor. Yani 2027 yılı Tr ezilen halkları için yoğun yoksulluğun yaşanacağı dönem olacaktır.

Bu politikalar önümüzdeki dönemde nasıl bir yol izleneceğinin de şimdiden göstergesidir. Bu gösterge “iç cephe”nin güçlenmesi politikası.. Bunu nasıl yaparız yoluna girildi ve kendine yedeklemeye çalışıldığı politika izlenildi. İç cephedeki ilk adım “başat sorun” Kürt sorunu oldu. Elli yıldır yürütülen KÖH ile savaşta yenişememe durumu vardı, adeta pat kalınmış durum. Ortadoğu’daki gelişmelerin de hesabıyla bir ‘masa’ kuruldu. Muktedir ‘Kürt sorununun varlığını hiç dillendirmeden sadece ‘terör sorunu var’ diyerek başlattı. Asıl sorun ‘Kürt sorununu çözmek değil, onu tasfiye etmektir. KÖH’ ise kendi haritasını çizdi, “Barış ve toplum süreci” dedi ve taleplerini sürekli dile getiriyor fakat muktedirin atmış olduğu hiçbir adım yok. Kayyımlar hâlâ görevden alınmadı, tutsaklar zindanda, hasta tutsaklar tahliye edilmiyor veya koşullarında iyileşme yok, Kürt halkının taleplerine dahil gelişmeler bakımından sadece bekleniyor. Bir oyalama durumu açıkça kendisini gösteriyor, bunun da sebepleri var tabi. Diğer taraftan da sorulan sorular var: Bu kadar baskının olduğu noktada demokratikleşme olur mu? Adımlar atılır mı? gibi gibi..

Faşizmin yükseldiği, üçüncü dünya paylaşım savaşının yoğunlaştığı noktada her gün operasyonların olduğu, gazetecilerin tutuklandığı, TV kanallarının yayınlarının kapatıldığı ve kayyım atadığı noktada düşünceler fazlaca yoğun. Evet! Bugüne demokratik ülkelerde sorunların çözümüne dair tartışma ve adımlar atıldığı olmuştur fakat kendisine tehdit algısı oluştuğunda hemen saldırılar başlar, faşizm koşullarında ise bir sorunun çözümünün olması durumu olanaksızdır! Fakat Kürt sorunu’na dair talepleri her zaman her alanda dile getirmek tabii ki önemlidir…

Muktedirin asıl yaptığı hamle ‘alıştırma politikası’dır. Bunu da iyi şekilde yapıyor. Belediye operasyonları, tv kapatma, tutsaklaştırma, yolsuzluk, yoksulluk… Bugün bunlar hatta daha fazlası yaşanırken alışılmış gibi takip ediliyor..!

Yürütülen süreç varken diğer tarafta ise bir tasfiye süreci yürütülüyor. Devrimcilere, sosyalistlere, gazetecilere saldırılar var. Bir de muhalif tarafı darbelemek var. Bugünün hedefinde CHP vardı fakat elde etmiş olundu. İmamoğlu tasfiyesi, CHP’ye mutlak butlan atanılması, CHP’nin bölünme politikası tuttu. Kılıçdaroğlu CHP’nin başına geçti. Özel ekibi “Yeni Parti” kurdu. CHP’nin politik olarak nerede durduğu görülüyor. Cumhur’un yeni ortağı…

Fakat ‘Yeni Parti’nin durduğu yer de çok uzak değil. Anıtkabir ziyareti, namaz kılınması vs. bunlar tipik geçmişin etkisi durumu. Çoğu zaman elbet iktidara karşı söylemi var. Lakin anti faşist ve anti emperyalist bir duruşun varlığı tartışılır. Bu şekilde durumda muktedir de ortada; ‘sadece konuşuyor’, o da saldırılarını güçlendiriyor. Tv kanallarına el koyulması, erişim engelleri, gece gündüz operasyonlar; bunlar muktedirin ekonomik olarak kriz içinde olduğuyla birlikte sermayeyi sürekli beslemesi göz önündedir. En son ortaya çıkan fon kimi çürümüşlüğün başat sorunudur.

Tüm gelişmeler ele alındığında görülüyor ki muktedir baskısını daha fazla gösterecektir çünkü herhangi bir ılımlılık yeni bir ‘Gezi’ etkisi yaratabilir durumudur. Bu durumu yaşamaması için ses çıkaran, itiraz eden, devrimci sol-sosyalist, muhafazakâr, LGBTI+, kadınlar, öğrenciler yani toplumun tüm kesimine, hak arayanları sürekli saldırı altında tutuyor. Her gün çetelerin sokaklarda çatıştığı, kadınların katledildiği, eğitim sisteminin çözüldüğü, yoksulluğun arttığı bir politik dönem içinde olduğumuzun somut zamanlarını yaşıyoruz.

Son on yıldır yaşanılan süreçte politik olarak sosyalistlerin tek tek örgütlülüğünün zayıflığı ortadadır. Evvela bunu ortaya koymak lazım. Bu durum tabiki de sonsuza dek böyle gitmez, bu topraklarda tarihsel dinamiği ortadadır fakat devrimci görev olarak güç birliği oluşturmak, yan yana gelmek, omuz omuza anti faşist, ant iemperyalist mücadeleyi kararlı, net adımlarla buluşturmak tarihsel olarak önemlidir. Sosyalizmi kendisine şiar edinmiş güçlerle bir araya gelmek tartışılmalıdır.

Üçüncü paylaşım savaşının yükseldiği, sağ hükümetlerin güçlendiği noktada emperyalizme bağımlı iktidarların politik olarak yaptığı devrimci düşünmeyi, gücünü zayıflatmak, güven ilişkilerini zedelemek, inancını yitirmek olmuştur. Tüm bu politikalara karşı devrimci aklın ön plana çıkarılması, ideolojik politik olarak donanımlılık, yeni dönemde örgütlenme modeli, kültürü, yoldaşlık bağlarının güçlenmesine dair hem kendi içinde hem de işçilerle, kadınlarla, tüm kesimlerle örgütsel olarak buluşmanın yollarını sürekli tartışmak ve yeni insanlar yaratmaya çalışmak, daha fazla emek sarf etmenin zamanıdır.

Paylaş X Facebook WhatsApp Telegram

İlgili haberler

Umut Gazetesi