AKP grubu tarafından Meclis’e sunulan ve Cumhurbaşkanı ile İçişleri Bakanlığı’nın yetkilerini genişleten, dernekler, vakıflar, ulusal ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarına kayyum atamasının önünü açan “Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Önlenmesi Hakkında Kanun” teklifinin görüşmeleri kabul edildi.
İçişleri Bakanı’na dernek faaliyetini durdurma ve kayyum atama yetkisi getiren 15’inci madde AKP-MHP oylarıyla kabul edildi. HDP ve İYİ Parti’li üyeler 15. maddenin metinden çıkarılması için ayrı ayrı önerge verirken, CHP milletvekilleri de maddenin yeniden düzenlenmesini talep etti. Ancak muhalefetin üç önergesi de reddedildi.
Derneklere kayyum
Maddeye göre, çeşitli alanlarda faaliyet yürüten derneklerin, “geçici süreyle de olsa” faaliyetleri durdurulabilecek. Dernek faaliyetleri kapsamında hakkında terör soruşturması açılanlar, İçişleri Bakanı tarafından geçici bir tedbir olarak görevden uzaklaştırılabilecek. Tedbirin yeterli olmaması veya gecikmesinde sakınca bulunulan hallerde İçişleri Bakanı, derneğin faaliyetinden geçici olarak alıkoyabilecek. Mahkeme, bu kararı 48 saat içinde denetleyecek. Bakanlık, görevden uzaklaştırdığı kişilerin yerine Dernekler Kanunu hükümlerine göre kayyum da atayabilecek.
İkinci kayyum dönemini yaşıyoruz
Söz konusu madde üzerine söz alan Halkların Demokratik Partisi (HDP) Ağrı Milletvekili Abdullah Koç, “İkinci kayyum dönemini yaşıyoruz. Daha önce 100’ün üzerinde belediyemize kayyum atandı, daha sonra, şu anda da 40’ın üzerinde belediyemize kayyum atanmış, gözaltına alındılar, tutuklandılar, sonra serbest kaldılar, birçok dava devam ediyor ya da davalar devam etmiyor; hangi mahkeme karar verdi de belediye başkanı gitti, belediye eş başkanları gitti kendi görevlerinin başına? Aynı şekilde burada bu mesele burada da söz konusu. ‘Ne şekilde çay içeceğiz ne şekilde bir yemeğe, çorbaya kaşık sallayacağız?’ şeklindeki alanlar için de kanun getirmeye çalışıyoruz. Ya, bu memlekette yani bu ülkede yeterince kanun var. Bakın, 3713 sayılı Terörle Mücadele Yasası var, Türk Ceza Yasası’nın 220’nci maddesi var, 220/7 var, 314’üncü maddesi var yani ilgili kanunlar şu anda mevcut, 220’nci madde var” diye konuştu.
İçişleri Bakanı’na derneklere kayyum atama yetkisi verileceğine değinen Koç, “Şimdi diyeceğiz ki ‘İçişleri Bakanı şu, şu suçlardan dolayı derneklere kayyum atayacak’ Neye göre atayacak? Hangi kriterlere göre atayacak? Yine, Millî İstihbaratın kararları veya işte, çeşitli yerlerden gelebilecek olan raporlara göre gidecek o derneğin kafasına çökecek. Peki, niye bu kadar derneklere yükleniyoruz? Yani şunu demeseydik keşke; ‘Kitle İmha Silahlarının Yayılmasının Finansmanının Önlenmesine Dair Kanun’. 6 tane kanun maddesi gelmiş; tamam, güzel, burada bitseydi. Ee, bitmedi ama ne yapıyoruz? Aşağı dernek, yukarı dernek, yana dönüyorsunuz dernek, kenara dönüyorsunuz dernek yani derneklere yüklendikçe yükleniyor bu kanunda. Öyle bir şey yapılacak ki… Bakın, Türkiye’de gerçek anlamda sivil toplum örgütlenmesi açısından 12 Eylül darbesinden bu yana insanların sığındığı tek alan derneklerdir, sadece derneğe sığınıyor insanlar” ifadelerini kullandı.
Hukukun ihlal edileceğine vurgu yapan Koç, “Belki gerçek anlamda hukukun, adaletin zerresinde bir şey varsa onu da kaldırmış olacağız. Bu nedenle bunun kanun metninden çıkarılmasını talep ediyoruz” diye belirtti.
43 maddelik teklifin 19 maddesi görüşülerek, kabul edildi.
