COP31 karar metni üzerinde uzlaşma sağlanamadı

Yazı boyutu
Yazı tipi
Satır aralığı
Tema
COP31 toplantısı bugün sona erecek. Toplantıların karar metni henüz netleşmedi. Greenpeace heyeti hazırlanan ikinci taslak metni “Bu metin, kabul edilemez bazı unsurlar içeriyor” şeklinde değerlendirdi.
İklim krizini durdurma konusundaki uluslararası müzakerelere ev sahipliği yapan Antalya’daki COP31 toplantısında son güne girildi. Dün açıklanan çerçeve metnin ikinci taslağı, ilkinden de zayıf bulundu.
Bianet’ten Özgür Gürbüz’ün aktardığına göre taslak çerçeve metnindeki hangi maddelerin toplantının karar metnine alınacağı ise hâlâ belirsiz. Toplantı anlaşmazlık nedeniyle uzamazsa karar metninin bugün yayımlanması bekleniyor.
18 sayfa ve 144 maddeden oluşan ilk metin, dokuz sayfa ve 80 maddeye düşürülmüş. İkinci taslak metinde iklim krizine yol açan fosil yakıtlardan (petrol, kömür ve gaz) uzaklaşma konusuna bir atıf yapılmıyor. Metinde “fosil” kelimesi bir kez bile geçmiyor.
Uyum finansmanı için yılda 305 milyar dolar gerektiği belirtiliyor ancak gelişmekte olan ülkelerin finansmanın üç katına çıkarılması yönündeki talebi karşılık bulmuyor. Bu konuda en büyük engellerden birinin Avrupa Birliği olduğu belirtiliyor.
Bilim insanlarının önemine dikkat çektiği, Paris Anlaşması’nın da temel hedeflerinden biri olan küresel ortalama yüzey sıcaklığındaki artışın 1,5°C ile sınırlandırılması konusunda ise geri adım atılmış. Sanayi Devrimi öncesi döneme göre küresel ortalama yüzey sıcaklığındaki artışın 1,5°C’yi aşacağına kesin gözüyle bakılıyor. Ancak sıcaklık artışının bu yüzyıl içinde yeniden 1,5°C’nin altına indirilmesine yönelik vurgu ikinci taslaktan çıkarıldı.
İkinci taslak çerçeve metnini değerlendiren COP31 Greenpeace Heyeti Başkanı Jasper Inventor, şu açıklamayı yaptı:
“Bu metin, kabul edilemez bazı unsurlar içeriyor. Evet, 1,5°C’nin aşımını (ortalama yüzey sıcaklığındaki artış) kabul ediyor, ancak 1,5°C hedefini nasıl hayatta tutacağımız sorusunu açık bırakıyor. Karbon yakalama ve depolama hedefini tehlikeli bir şekilde seçenekler arasına ekliyor, halbuki BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) sürecinde hiçbir zaman böyle bir hedef yer almadı ve iklim etkilerinin hızla kötüleştiği bir dönemde, fosil yakıt endüstrisinin iklimi kirletmeye devam etmesine olanak tanıyan her türlü adım, ciddi bir geri adım olacaktır.”
Inventor, uyum finansmanı taahhüdünün üç katına çıkarılmasına yönelik kararın da ertelendiğine dikkat çekerek, “Gelişmekte olan ülkeler ve topluluklar, net bir başlangıç noktası, uygulama aşamaları ve hesap verebilirlik içeren öngörülebilir bir finansmana bugün ihtiyaç duyuyor” dedi.
Türkiye’deki 17 sivil toplum kuruluşundan oluşan İklim Ağı ise şu açıklamayı yaptı:
“Taslak çerçeve metninde kritik 1,5°C eşiğinin aşılmasının yaratacağı risklere dikkat çekilirken bu risklerin ortadan kaldırılması için olmazsa olmaz niteliğindeki fosil yakıtlardan çıkışa dair hiçbir ifadenin yer almaması, iklim müzakereleri açısından ciddi bir geri adım.”
İklim Ağı, ikinci taslakta da yer alan, 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminin yüzde 35’inin elektrikten karşılanması hedefini de eleştirdi. Ağ, hedefin “elektriğin yenilenebilir kaynaklardan sağlanacağına dair hiçbir güvence içermediği için fosil yakıtlardan çıkışı hızlandırmak yerine mevcut enerji sisteminin devamına hizmet etme riski taşıyor” olduğu değerlendirmesini yaptı.
Bianet’in sorularını yanıtlayan Türkiye’nin COP31 öncesinde önerdiği elektrifikasyon hedefini Uluslararası İklim Eylem Ağı Enerji Dönüşümü Kıdemli Uzmanı Janet Milongo, hedefin en büyük eksikliğinin yenilenebilir enerji vurgusu içermemesi olduğunu belirtiyor.
“Bu da uluslararası sivil toplum olarak bizi endişelendiren bir konu, çünkü biz yenilenebilir kaynaklara dayalı elektrifikasyon ve insanların ihtiyaçlarını gerçekten karşılayan bir elektrifikasyon çağrısında bulunuyoruz. Zira hâlâ yüzbinlerce insanın temel enerji erişiminden yoksun olduğu ya da sahip oldukları enerji türünün modern yaşam için yetersiz olduğu bir dünyada yaşıyoruz. Dolayısıyla elektrifikasyon ideal olarak iyi bir şey olurdu, ancak yenilenebilir enerjilere geçişin doğru bir şekilde yapılması gerektiği gibi, bunun da gerçekten doğru bir şekilde yapılması gerekiyor.”
Taslak metindeki elektrifikasyon hedefi, elektriğin hangi kaynaklardan üretilmesi gerektiğini belirtmiyor. Bu da nükleer enerjiye, doğal gaza ve hatta kömüre bile yeşil ışık yakılması riskini beraberinde getiriyor.
Milongo, Türkiye’nin elektrifikasyon taahhüdünü müzakerelere taşımasını da sorguluyor:
“Bence asıl soru, zaten pek çok ülkenin imzaladığı bir taahhüt varken, bunu müzakerelere getirmenin amacının ne olduğu. Müzakereler sürerken iklim kriziyle mücadeleyi engelleyen başka gelişmelere de tanıklık ediyoruz.”
İklim bilimi ve politikaları üzerine çalışan araştırma kuruluşu Climate Analytics, yaptığı açıklamada Suudi Arabistan’ın, iklim değişikliğinin bilimsel temellerini değerlendiren Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) gelecek yılki bütçesinin onaylanmasını engellediğini duyurdu. Climate Analytics, Hindistan’ın da Suudi Arabistan’ın tutumunu desteklediğini belirtti.
Eleştirilerin hedefindeki bir başka ülke de Fransa oldu. İklim finansmanının önünü tıkamakla eleştirilen Fransa, dün akşam Günün Fosili Ödülü’nü aldı.
İkinci taslağın nasıl bir karar metnine dönüşeceği bugün belli olacak. Anlaşma sağlanamazsa müzakerelerin uzama olasılığı da var.
Kaynak: Etha



