COP31’de anlaşma olmadı, kapanış ertelendi

Yazı boyutu
Yazı tipi
Satır aralığı
Tema
Antalya’da 9 Kasım’da başlayan ve 20 Kasım’da tamamlanması öngörülen Birleşmiş Milletler İklim Zirvesi’nde (COP31) iki haftalık müzakere sürecinin sonunda kritik başlıklarda anlaşma sağlanamadı. İklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve iklim değişikliğine uyum başlıklarındaki görüşmeler sonuçlanmazken, kapanış genel kurulunun yeniden toplanması kararlaştırıldı.
COP31’in ikinci karar taslağında fosil yakıtlardan uzaklaşmaya dair açık bir ifadenin yer almaması çok sayıda ülkenin tepkisine yol açtı. Taslağın açıklanmasının ardından 20’yi aşkın bakan, metindeki bu eksikliği eleştirerek karbonsuzlaşma hedeflerinden vazgeçmeyeceklerini duyurdu.
Panama öncülüğünde bir araya gelen Panama, Fransa, Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Solomon Adaları, İsveç, Vanuatu, Guatemala ve İspanya, nihai metinde fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin açık bir hükmün bulunmasını talep etti.
COP31 Başkanlığı tarafından tarafların görüşleri doğrultusunda hazırlanan Antalya Mutabakatı’nın üçüncü taslağında ve diğer müzakere metinlerinde de fosil yakıtlara yönelik doğrudan bir ifade yer almadı. Bunun yerine metinde, 2023 yılında Dubai’de düzenlenen COP28’de kabul edilen Birleşik Arap Emirlikleri Mutabakatı’na atıf yapıldı.
Finansman hedefi ve karbon yakalama tartışması
Müzakerelerde öne çıkan bir diğer anlaşmazlık noktası, “gelişmekte olan” ülkelerin iklim değişikliğinin etkilerine uyum sağlaması için ayrılacak kaynak ve gelişmiş ülkelerin yükümlülükleri oldu.
Üçüncü taslakta, “gelişmekte olan” ülkelerin desteklediği 120 milyar dolarlık uyum finansmanı hedefine yer verilmedi. Taslak metin, uyum finansmanının üç katına çıkarılmasına yönelik yol haritasının 2027 yılında ele alınmasını öngörürken, artışın somut tutarına dair bir rakam içermedi.
Karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojileri (CCUS) de görüşmelerde tartışma yaratan başlıklar arasında yer aldı. Suudi Arabistan bu teknolojilerin metinde güçlü biçimde desteklenmesini isterken, bazı ülkeler ve iklim örgütleri karbon yakalama uygulamalarının fosil yakıt kullanımının sürdürülmesini meşrulaştırabileceği gerekçesiyle karşı çıktı. Üçüncü taslakta karbon yakalama teknolojilerine ilişkin sayısal hedef metinden çıkarılırken, bu teknolojilere dair hükümler muhafaza edildi.
Kapanış genel kurulu ertelendi
Yeni taslağın çevre örgütleri ve bazı Avrupa Birliği üyelerinin tepkisini çekmesinin ardından kapanış genel kurulu da ertelendi. Pazar sabahı saat 09.00’da başlaması planlanan genel kurul önce 10.00’a, ardından 11.00’e alındı. Üçüncü karar taslağına yönelik itirazların devam etmesi nedeniyle zirvenin ne zaman ve hangi koşullarda sonuçlanacağı belirsizliğini koruyor.



